Opinie klientów na własnej stronie wolno pokazywać pod warunkiem, że są prawdziwe, opublikowane za zgodą autora i opatrzone informacją, czy i w jaki sposób firma sprawdza ich pochodzenie. Poniżej wyjaśniamy, co wynika z przepisów wdrażających dyrektywę Omnibus, jak przygotować podpis, zdjęcie i opis realizacji oraz dlaczego Google nie pokaże gwiazdek przy opiniach o firmie zamieszczonych na jej własnej witrynie.
Co oznacza uczciwa prezentacja opinii na stronie firmy
Uczciwa prezentacja opinii oznacza, że każda wypowiedź widoczna na stronie pochodzi od rzeczywistego klienta, została opublikowana za jego wiedzą i zgodą, nie została przerobiona w sposób zmieniający jej sens, a czytelnik dowiaduje się, skąd firma wie, że autor naprawdę korzystał z jej usług. Te cztery warunki porządkują zarówno wymagania prawa, jak i zasady, którymi kieruje się Google.
Sekcja z opiniami jest jednym z najczęściej czytanych fragmentów witryny usługowej. Osoba, która szuka hydraulika, kancelarii albo wykonawcy mebli na wymiar, chce wiedzieć, jak firma zachowała się wobec kogoś podobnego do niej. Dlatego przy planowaniu układu sekcji strony głównej opinie zwykle trafiają tuż za opisem oferty. Im większą rolę odgrywają w decyzji klienta, tym większa odpowiedzialność za to, jak są zbierane i pokazywane.
Warto od początku rozdzielić trzy porządki, które często się mieszają. Pierwszy to prawo ochrony konsumentów, które zajmuje się tym, czy opinie nie wprowadzają kupujących w błąd. Drugi to ochrona danych osobowych i wizerunku autora wypowiedzi. Trzeci to zasady wyszukiwarki dotyczące danych strukturalnych, czyli specjalnego kodu opisującego treść strony. Spełnienie jednego z nich nie zastępuje pozostałych: opinia może być w pełni prawdziwa, a mimo to opublikowana bez zgody autora, albo zgodna z prawem, lecz oznaczona w kodzie w sposób, którego Google nie akceptuje.
Wypowiedź osoby fizycznej, która kupiła produkt lub skorzystała z usługi w celu niezwiązanym ze swoją działalnością zawodową i opisuje własne doświadczenie. Przepisy o nieuczciwych praktykach handlowych odnoszą się właśnie do takich opinii.
Wiele firm obsługuje wyłącznie innych przedsiębiorców i pokazuje referencje od spółek, a nie od konsumentów. Przepisy, o których piszemy niżej, mówią o opiniach konsumentów, natomiast zasada, że na stronie nie powinno być treści wprowadzających odbiorcę w błąd, pozostaje rozsądnym standardem także w relacjach między firmami. W razie wątpliwości, które regulacje dotyczą konkretnej działalności, najlepiej zapytać prawnika.
Co mówią przepisy wdrażające dyrektywę Omnibus
Przepisy wdrażające dyrektywę Omnibus nakładają na firmę udostępniającą opinie konsumentów obowiązek poinformowania, czy i w jaki sposób zapewnia ona, że publikowane opinie pochodzą od osób, które rzeczywiście używały produktu lub go kupiły. Nie nakazują więc weryfikacji za wszelką cenę, lecz wymagają uczciwej informacji o tym, jak sprawa wygląda.
Dyrektywa Omnibus zmieniła między innymi unijną dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych. Do jej art. 7, który dotyczy zaniechań wprowadzających w błąd, dopisano ust. 6. Zgodnie z nim, gdy przedsiębiorca zapewnia dostęp do opinii konsumentów o produktach, informację o tym, czy i jak dba o ich pochodzenie od rzeczywistych nabywców lub użytkowników, uważa się za istotną. Brzmienie przepisu można przeczytać w tekście skonsolidowanym dyrektywy w serwisie EUR-Lex. Pominięcie informacji istotnej może zostać ocenione jako wprowadzenie konsumenta w błąd. W Polsce zmiany te wprowadzono przede wszystkim do ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
Praktyki zakazane w każdych okolicznościach
Ta sama nowelizacja rozszerzyła załącznik do dyrektywy, czyli wykaz praktyk uznawanych za nieuczciwe bez potrzeby badania okoliczności. Trafiły tam dwa punkty dotyczące opinii. Pierwszy zakazuje twierdzenia, że opinie zamieścili konsumenci, którzy faktycznie używali produktu lub go kupili, jeżeli firma nie podjęła uzasadnionych i proporcjonalnych kroków, aby to ustalić. Drugi zakazuje zamieszczania nieprawdziwych opinii lub rekomendacji, zlecania tego innym osobom oraz zniekształcania opinii i rekomendacji w celu promowania produktów.
Motywy dyrektywy Omnibus podpowiadają, jak rozumieć te pojęcia. Kroki sprawdzające mogą obejmować środki techniczne służące ocenie wiarygodności osoby zamieszczającej opinię, na przykład prośbę o informacje potwierdzające zakup lub korzystanie z produktu. Firma powinna też wyjaśnić, jak postępuje z opiniami: czy zamieszcza wszystkie, zarówno pozytywne, jak i negatywne, oraz czy są one sponsorowane albo zależą od umowy z przedsiębiorcą. Za manipulację motywy uznają między innymi publikowanie tylko opinii pozytywnych i usuwanie negatywnych.

Jakie mogą być konsekwencje
Opracowanie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości przypomina, że stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych wiąże się z odpowiedzialnością cywilną wobec konsumenta, który może żądać zaniechania praktyki, usunięcia jej skutków i naprawienia szkody. Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów mogą ponadto skończyć się karą nakładaną przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wysokości do 10% obrotu z poprzedniego roku. Opracowanie powstało na etapie prac nad ustawą, dlatego przy ocenie konkretnej sytuacji należy sięgnąć do aktualnego brzmienia przepisów lub poprosić o pomoc prawnika.
Jak przygotować informację o weryfikacji opinii
Informacja o weryfikacji powinna w kilku prostych zdaniach odpowiadać na trzy pytania: czy firma sprawdza pochodzenie opinii, w jaki sposób to robi oraz czy publikuje wszystkie opinie, także krytyczne. Powinna znajdować się w tym samym miejscu co opinie, a nie wyłącznie w regulaminie, do którego mało kto zagląda.
Według omówienia wytycznych Komisji Europejskiej przygotowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości informacja ma być dostępna z tego samego interfejsu, na którym wyświetlane są opinie. W praktyce wystarcza krótki akapit bezpośrednio pod sekcją albo wyraźny odnośnik prowadzący do rozwinięcia. To samo omówienie wymienia przykładowe sposoby sprawdzania: prośbę o potwierdzenie zakupu, wymóg rejestracji, kontrolę adresu e-mail lub adresu IP, jasne zasady zamieszczania opinii, narzędzia automatycznie wykrywające nadużycia oraz rozpatrywanie zgłoszeń dotyczących podejrzanych wpisów. Przepisy mówią o krokach uzasadnionych i proporcjonalnych, co oznacza, że od małego warsztatu nikt nie oczekuje rozbudowanego systemu informatycznego, ale oczekuje się, że firma faktycznie robi to, co deklaruje.
| Sposób zbierania opinii | Co potwierdza pochodzenie | Jak można to opisać czytelnikowi |
|---|---|---|
| Prośba wysłana po zakończeniu zlecenia | Umowa, faktura lub protokół odbioru przypisane do autora | Opinie pochodzą od klientów, którym wystawiliśmy fakturę za wykonaną usługę |
| Formularz w sklepie dostępny po zakupie | Numer zamówienia powiązany z kontem kupującego | Opinię może wystawić wyłącznie osoba, która kupiła dany produkt w naszym sklepie |
| Otwarty formularz na stronie | Porównanie adresu e-mail lub danych autora z bazą klientów przed publikacją | Przed publikacją sprawdzamy, czy autor figuruje wśród naszych klientów |
| Otwarty formularz bez żadnej kontroli | Brak potwierdzenia | Nie weryfikujemy, czy autorzy opinii korzystali z naszych usług |
Ostatni wiersz tabeli jest równie ważny jak pozostałe. Skoro przepis mówi o informacji, czy i w jaki sposób firma sprawdza opinie, to brak weryfikacji też trzeba uczciwie zakomunikować. Najgorszym rozwiązaniem jest deklaracja o sprawdzaniu, za którą nie stoi żadne działanie, ponieważ właśnie takie twierdzenie figuruje w wykazie praktyk zakazanych.
Skąd pochodzą opinie na tej stronie?
Publikujemy wyłącznie opinie osób, dla których wykonaliśmy usługę.
Przed publikacją porównujemy dane autora z naszą dokumentacją zleceń.
Zamieszczamy opinie pozytywne i krytyczne w niezmienionej treści,
poprawiamy jedynie oczywiste literówki.
Nie wynagradzamy autorów za wystawienie opinii.Imię, firma, zdjęcie: na co potrzebna jest zgoda autora
Zgoda autora jest potrzebna na wszystko, co pozwala go rozpoznać: imię i nazwisko, stanowisko, nazwę jednoosobowej firmy oraz zdjęcie. Powinna być wyraźna, udzielona przed publikacją i udokumentowana w sposób, który firma potrafi później pokazać.
Ogólne rozporządzenie o ochronie danych, czyli RODO, chroni informacje o osobach, które da się zidentyfikować. Podpis złożony z imienia, nazwiska i miejscowości albo fotografia twarzy zwykle spełnia ten warunek. Motywy rozporządzenia opisują, jak ma wyglądać zgoda: powinna być jednoznacznym, potwierdzającym działaniem, na przykład zaznaczeniem okienka. Milczenie, okienko zaznaczone z góry lub brak reakcji zgody nie stanowią. Zgody nie uznaje się za dobrowolną, jeśli dana osoba nie może jej odmówić lub wycofać bez niekorzystnych skutków, a firma powinna być w stanie wykazać, że zgoda została udzielona.
Z tych zasad wynikają praktyczne wnioski. Przeniesienie na stronę wiadomości z podziękowaniem, którą klient wysłał prywatnie, nie jest tym samym co zgoda na publikację. Sam fakt, że ktoś zostawił opinię w innym miejscu w internecie, również nie oznacza przyzwolenia na przeklejenie jej pod własnym logo wraz z nazwiskiem i fotografią. W obu sytuacjach bezpieczniej jest zapytać autora wprost i zachować jego odpowiedź. Kwestie wizerunku regulują dodatkowo odrębne przepisy, dlatego wzór zgody na wykorzystanie zdjęcia warto skonsultować z prawnikiem.
Co powinno znaleźć się w zgodzie
Dobrze przygotowana zgoda wymienia konkretnie, co zostanie pokazane i gdzie. Klient powinien wiedzieć, czy na stronie pojawi się jego pełne nazwisko, czy samo imię z pierwszą literą nazwiska, czy zostanie podana nazwa jego firmy i miejscowość, czy opinii będzie towarzyszyć zdjęcie oraz czy ta sama wypowiedź trafi do mediów społecznościowych lub materiałów drukowanych. Każdy z tych elementów najlepiej potraktować jako osobną decyzję, tak aby autor mógł zgodzić się na podpis, a odmówić publikacji fotografii.
Z naszej praktyki wynika, że najwygodniej zbierać zgodę razem z opinią: w formularzu z niezaznaczonymi polami wyboru albo w wiadomości e-mail, w której klient potwierdza treść i zakres publikacji. Opinie warto przechowywać w jednym miejscu systemu zarządzania treścią, aby po wycofaniu zgody dało się je szybko usunąć ze wszystkich podstron. Informację o tym, jak firma przetwarza dane autorów opinii, należy uwzględnić także w dokumencie opisanym we wpisie o polityce prywatności strony firmowej.
Zdjęcie autora opinii
Zdjęcie przy opinii zwiększa jej wiarygodność tylko wtedy, gdy przedstawia rzeczywistego autora. Fotografia z banku zdjęć podpisana imieniem klienta sugeruje, że widoczna osoba wystawiła opinię, co nie jest prawdą i podważa zaufanie do całej sekcji. Jeśli klient nie chce pokazywać twarzy, lepiej zastosować inicjały w kółku, logo jego firmy użyte za zgodą albo zdjęcie wykonanej realizacji. Więcej o doborze fotografii piszemy we wpisie o zdjęciach na stronie firmowej.

Jeśli chcą Państwo zamówić stronę internetową, zachęcamy do kontaktu: tel. 222 500 844 lub mailowo: biuro@pozycjonowaniestron.pl
Kontekst realizacji: co sprawia, że opinia jest użyteczna
Opinia staje się użyteczna, gdy czytelnik wie, kto ją napisał, czego dotyczyło zlecenie i w jakiej sytuacji znajdował się klient. Zdanie „Polecam, pełen profesjonalizm” podpisane samym imieniem niczego nie wyjaśnia, natomiast kilka zdań o konkretnym problemie i sposobie jego rozwiązania pozwala odbiorcy porównać cudzą historię z własną potrzebą.
Jako ilustracja niech posłuży hipotetyczny hydraulik z Łodzi. Pierwsza wersja jego sekcji z opiniami zawiera trzy krótkie pochwały bez podpisów. Druga wersja pokazuje wypowiedź klientki, która opisuje wymianę pionów w mieszkaniu w kamienicy, wspomina, że prace trwały dwa dni i że po ich zakończeniu łazienka została posprzątana. Pod spodem firma dopisuje od siebie zakres zlecenia i dzielnicę. Osoba mieszkająca w podobnym budynku od razu rozumie, że wykonawca zna tego typu instalacje.
Kontekst najlepiej budować z kilku stałych elementów, które powtarzają się przy każdej opinii:
- podpis w zakresie uzgodnionym z autorem: imię i nazwisko albo imię z inicjałem, a przy klientach firmowych stanowisko i nazwa firmy;
- miejscowość lub region, jeśli działalność ma charakter lokalny;
- rodzaj usługi lub produktu, którego dotyczy wypowiedź;
- odnośnik do opisu realizacji, jeżeli taki istnieje na stronie.
Czy opinię wolno redagować
Poprawienie literówki lub interpunkcji nie zmienia sensu wypowiedzi i nie budzi zastrzeżeń, zwłaszcza gdy firma uprzedza o tym w informacji o weryfikacji. Inaczej wygląda skracanie, które usuwa krytyczne uwagi, albo dopisywanie pochwał, których klient nie wypowiedział. Zniekształcanie opinii w celu promowania produktów należy do praktyk zakazanych, dlatego każdy skrót powinien zostać zaakceptowany przez autora i nie może odwracać wymowy całości. Omówienie wytycznych Komisji Europejskiej wymienia jako przykład manipulacji także przekazywanie klientom gotowych, pozytywnych opinii.
Gdzie i w jakiej formie umieścić opinie na stronie
Opinie najlepiej umieścić tam, gdzie odbiorca podejmuje decyzję: na stronie głównej w skróconym wyborze, na podstronach usług przy opisie oferty oraz w pobliżu formularza kontaktowego. Powinny być zapisane zwykłym tekstem w kodzie strony, a nie jako obrazki, i dostępne bez konieczności obsługi skomplikowanej karuzeli.
Forma tekstowa ma znaczenie z kilku powodów. Zrzut ekranu z opinią jest nieczytelny na telefonie, nie da się go powiększyć bez utraty jakości, a czytnik ekranu używany przez osoby niewidome odczyta jedynie opis alternatywny, o ile ktoś go przygotował. Tekst skaluje się razem z układem strony i jest zrozumiały dla wyszukiwarek. Przy rozbudowanych witrynach, takich jak strona korporacyjna z wieloma działami oferty, opinie warto przypisać do usług, których dotyczą, zamiast gromadzić je wyłącznie na jednej zbiorczej podstronie. Pod każdą sekcją powinno znaleźć się to samo krótkie zdanie o pochodzeniu opinii z odnośnikiem do pełnej informacji o weryfikacji.
Widżety z opiniami z innych miejsc
Wiele firm osadza na stronie widżet, czyli gotowy moduł wyświetlający opinie z Profilu Firmy w Google lub z Facebooka. Z punktu widzenia odbiorcy to wygodne, bo opinie odświeżają się same, a ich źródło jest znane. Trzeba jednak mieć na uwadze trzy rzeczy. Po pierwsze, widżet ładuje zewnętrzne skrypty, które mogą spowalniać stronę. Po drugie, jeśli moduł filtruje opinie i pokazuje tylko te z najwyższą oceną, czytelnik powinien się o tym dowiedzieć, ponieważ pokazywanie wyłącznie pochwał bez wyjaśnienia może zostać uznane za zniekształcanie obrazu. Po trzecie, widżet nie zmienia zasad Google dotyczących gwiazdek w wynikach wyszukiwania, o czym piszemy w następnej sekcji.
Dane strukturalne opinii: czego Google nie akceptuje przy własnej firmie
Google nie wyświetla gwiazdek w wynikach wyszukiwania dla opinii o firmie, które ta firma sama umieściła i oznaczyła na własnej stronie. Zasada dotyczy typów LocalBusiness (firma lokalna) oraz Organization (organizacja) i obejmuje zarówno opinie wpisane bezpośrednio w kod, jak i te pochodzące z osadzonego widżetu.
Dane strukturalne to fragment kodu, najczęściej w formacie JSON-LD, który opisuje treść strony w słowniku schema.org zrozumiałym dla wyszukiwarek. Typ Review opisuje pojedynczą opinię: jej autora, oceniany przedmiot, treść i ocenę. Typ AggregateRating opisuje ocenę zbiorczą, czyli średnią z wielu opinii. Na ich podstawie Google może pokazać w wynikach tak zwany fragment opinii z gwiazdkami.
Dokumentacja Google dotycząca fragmentu opinii stawia sprawę jasno: jeżeli oceniany podmiot ma wpływ na opinie na swój temat, na stronach z danymi LocalBusiness lub Organization nie można umieszczać opinii z gwiazdką. Jako przykład podano opinię o danym podmiocie zamieszczoną na jego własnej stronie, bez względu na to, czy dane wpisano w kod, czy pochodzą z widżetu innej firmy. Oba typy są przeznaczone dla witryn, które zbierają opinie o innych podmiotach.

Pozostałe wytyczne, o których warto wiedzieć
Ta sama dokumentacja wymaga, aby oznaczone opinie i ocena zbiorcza były widoczne dla użytkowników na stronie, aby opinia odnosiła się do konkretnego elementu, a nie do kategorii lub listy, oraz aby oceny pochodziły bezpośrednio od użytkowników. Zabrania zbierania opinii i ocen z innych witryn. Domyślna skala ma pięć punktów, gdzie 1 oznacza ocenę najniższą, a 5 najwyższą, a wartości dziesiętne zapisuje się z kropką. Ogólne wytyczne dotyczące danych strukturalnych dopowiadają, że nie wolno oznaczać treści nieprawdziwych ani wprowadzających w błąd, w tym fałszywych opinii. Naruszenie zasad może skończyć się działaniem ręcznym, po którym strona traci możliwość wyświetlania wyników rozszerzonych.
Nie oznacza to, że oznaczanie opinii na stronie firmy nigdy nie ma sensu. Lista typów, przy których Google obsługuje fragmenty opinii, obejmuje między innymi Product (produkt), Course (kurs), Event (wydarzenie), Recipe (przepis) i SoftwareApplication (aplikacja). Hipotetyczny sklep z Poznania sprzedający ekspresy do kawy może więc oznaczyć opinie kupujących o konkretnym modelu na karcie tego produktu. Nie powinien natomiast oznaczać gwiazdkami opinii o samym sklepie na swojej stronie głównej. Wymagane pola karty produktu opisujemy osobno we wpisie o danych strukturalnych Product.
<script type="application/ld+json">
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Product",
"name": "Ekspres ciśnieniowy model X",
"review": {
"@type": "Review",
"author": { "@type": "Person", "name": "Anna K." },
"reviewBody": "Ekspres działa cicho, a mleko spienia równo.",
"reviewRating": { "@type": "Rating", "ratingValue": "5" }
},
"aggregateRating": {
"@type": "AggregateRating",
"ratingValue": "4.6",
"reviewCount": "38"
}
}
</script>Jak zweryfikować oznaczenia
Poprawność kodu można ustalić w publicznym narzędziu Google o nazwie Test wyników z elementami rozszerzonymi, do którego wkleja się adres strony lub sam kod. Po wdrożeniu warto obserwować w Search Console raport o stanie wyników z elementami rozszerzonymi, który pokazuje liczbę elementów prawidłowych i nieprawidłowych, oraz raport Ręczne działania. Dokumentacja zastrzega przy tym, że nawet bezbłędny kod nie daje gwarancji wyświetlenia gwiazdek.
Opinie krytyczne, zachęty i typowe pomyłki
Najczęstsze pomyłki to pokazywanie wyłącznie pochwał bez wyjaśnienia, nagradzanie za pozytywną ocenę, brak informacji o weryfikacji oraz publikowanie nazwisk i zdjęć bez zgody. Każdej z nich można uniknąć, jeśli zasady zbierania opinii zostaną spisane przed uruchomieniem sekcji.
Opinia krytyczna od prawdziwego klienta nie jest powodem do usuwania wpisu. Motywy dyrektywy Omnibus wprost wskazują usuwanie negatywnych opinii jako przykład manipulacji, a omówienie wytycznych Komisji Europejskiej dodaje do tej listy wywieranie presji na konsumentów, aby zmienili lub wycofali niekorzystną ocenę. Rzeczowa odpowiedź firmy pod taką opinią zwykle robi na czytelnikach lepsze wrażenie niż sekcja złożona z samych zachwytów. Inaczej jest z wpisami osób, które nigdy nie były klientami: takich wypowiedzi firma nie ma obowiązku publikować na własnej stronie, a gdy pojawiają się w Profilu Firmy, można skorzystać z usługi usuwania fałszywych opinii Google.
Ostrożności wymagają także zachęty. Rabat lub upominek w zamian za opinię sprawia, że zależy ona od relacji z przedsiębiorcą, a o takich okolicznościach, zgodnie z motywami dyrektywy, należy czytelnika poinformować. Bezpieczniejsza jest zwykła prośba o szczerą opinię wysłana do wszystkich klientów po zakończeniu zlecenia.

- Każdą opinię na stronie da się powiązać z konkretnym zamówieniem, umową lub fakturą.
- Pod sekcją opinii znajduje się informacja, czy i jak firma sprawdza ich pochodzenie.
- Informacja wyjaśnia, czy publikowane są wszystkie opinie, także krytyczne.
- Firma przechowuje zgodę każdego autora na podpis i osobno na zdjęcie.
- Zdjęcia przedstawiają rzeczywistych autorów, a nie osoby z banku zdjęć.
- Skróty i poprawki nie zmieniają sensu wypowiedzi i zostały uzgodnione z autorem.
- Opinie są zapisane tekstem i czytelne na telefonie.
- Dane strukturalne o firmie nie zawierają ocen ani opinii o niej samej.
- Wiadomo, kto w firmie usuwa opinię po wycofaniu zgody przez autora.
Sytuacje nietypowe, na przykład spór z autorem opinii lub wątpliwości co do zakresu zgody, wymagają konsultacji z prawnikiem. Po naszej stronie leży zaprojektowanie sekcji opinii, formularza do ich zbierania i poprawnego kodu, tak aby nowa strona firmy od początku pokazywała opinie rzetelnie.
Jeśli chcą Państwo zamówić stronę internetową, zachęcamy do kontaktu: tel. 222 500 844 lub mailowo: biuro@pozycjonowaniestron.pl
Najczęstsze pytania
Czy mała firma z kilkoma opiniami na stronie też musi informować o weryfikacji?
Przepis dotyczy każdego przedsiębiorcy, który zapewnia dostęp do opinii konsumentów, bez progu wielkości firmy czy liczby opinii. Wystarczy krótka, prawdziwa informacja umieszczona przy opiniach. Zakres samych czynności sprawdzających ma być proporcjonalny do skali działalności.
Czy wolno pokazywać tylko wybrane, najlepsze opinie?
Publikowanie wyłącznie opinii pozytywnych i usuwanie negatywnych motywy dyrektywy Omnibus podają jako przykład manipulacji. Jeśli na stronie głównej widoczny jest wybór, czytelnik powinien o tym wiedzieć i mieć dostęp do pełnej listy. Ocenę konkretnego rozwiązania najlepiej powierzyć prawnikowi.
Czy można skopiować na stronę opinię, którą klient zostawił w Profilu Firmy w Google?
Przed przeniesieniem opinii wraz z nazwiskiem lub zdjęciem autora bezpiecznie jest uzyskać jego zgodę, ponieważ publikacja w jednym miejscu nie oznacza przyzwolenia na wykorzystanie w innym. Alternatywą jest osadzenie widżetu, który wyświetla opinie z podaniem źródła. W obu przypadkach nie należy oznaczać ich gwiazdkami w danych strukturalnych o własnej firmie.
Dlaczego przy stronie firmy w Google nie widać gwiazdek, mimo że kod jest poprawny?
Jeśli oceny dotyczą samej firmy i są oznaczone jako LocalBusiness lub Organization na jej własnej stronie, Google zgodnie ze swoimi wytycznymi ich nie wyświetla. Przy innych typach, na przykład produktach, poprawny kod jest warunkiem koniecznym, ale wyszukiwarka nie gwarantuje pokazania wyniku rozszerzonego.
Co zrobić, gdy klient poprosi o usunięcie swojej opinii?
Należy usunąć opinię lub dane pozwalające rozpoznać autora ze wszystkich miejsc w witrynie, w których występują, w tym z danych strukturalnych i grafik. Zgodę można wycofać w każdej chwili, dlatego warto prowadzić rejestr miejsc publikacji.
Czy firma może poprosić pracowników lub znajomych o wystawienie opinii?
Opinia osoby, która nie kupiła produktu ani nie korzystała z usługi, a jest przedstawiana jako głos klienta, to opinia nieprawdziwa. Zamieszczanie takich opinii i zlecanie ich innym osobom figuruje w wykazie praktyk zakazanych w każdych okolicznościach. O opinię należy prosić wyłącznie rzeczywistych klientów.
Źródła
- Uporządkowane dane dotyczące fragmentu opinii (Review, AggregateRating), Centrum wyszukiwarki Google
- Ogólne wytyczne dotyczące uporządkowanych danych, Centrum wyszukiwarki Google
- Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych), tekst skonsolidowany, EUR-Lex
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161, EUR-Lex
- Dyrektywa Omnibus. Nowe obowiązki dla e-sprzedawców oraz internetowych platform handlowych, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, EUR-Lex
- Review - Schema.org Type, Schema.org
Funkcje wyszukiwarek i asystentów AI zmieniają się szybko, dlatego wpis aktualizujemy po większych zmianach.




